HABERLER/2001 Ocak-Kasım (DİE) ve 2002 Ocak (İHR. BİR.) Dış Ticaretin Görünümü

Ülke grupları itibariyle incelendiğinde Kasım ayında değer olarak en büyük ihracat artışının Avrupa Birliği ülkelerine yönelik ihracatta gerçekleştiği görülmüş; bu bölgeye Kasım ayında yüzde 11,9 oranında bir artışla 1.403 milyon dolarlık ihracat gerçekleşmiştir. Ocak-Kasım dönemi itibari ile AB ülkelerine yüzde 12,1 oranında artışla 14,8 milyar dolarlık ihracat yapılmıştır.

AB’ye yönelik ihracattaki gelişmede, İtalya’ya gerçekleştirilen “taşıt araçları” ihracatındaki artış önemli bir ölçüde etkili olmuştur.  Kasım ayında oran olarak en büyük artış ise yüzde 58,8 oranında artış ile 253 milyon dolarlık ihracat yapılan BDT Ülkelerine gerçekleştirilmiştir. Ocak-Kasım döneminde BDT Ülkelerine yapılan ihracat yüzde 15,4 oranındaki artışla 1,7 milyar dolara ulaşmıştır. ABD’ye ihracat Kasım ayında yüzde 4,1 oranında düşmüş; Ocak-Kasım döneminde ise yüzde 1,3 oranında artarak 2,9 milyar dolara ulaşmıştır.  Orta Doğu Ülkelerine yapılan ihracat ise Kasım ayında yüzde 35,7 oranında bir artışla 327 milyon dolara ulaşmıştır.

Ocak-Kasım dönemi itibariyle ise Orta Doğu Ülkelerine yüzde 39,7 oranında bir artışla 3,2 milyar dolarlık ihracat yapılmıştır.  Ocak-Kasım döneminde EFTA Ülkeleri ve Türk Cumhuriyetleri ihracatın azalma eğiliminde olduğu ülke grupları olmuştur. Ocak-Kasım döneminde Türk Cumhuriyetlerine yapılan ihracat yüzde 5,0 oranında azalarak 499 milyon dolara ve EFTA ülkelerine yapılan ihracat yüzde 6,6 oranında azalarak 280 milyon dolara gerilemiştir. Kasım ayında ise Türk Cumhuriyetlerine yapılan ihracat yüzde 18,4 oranında artarken, EFTA ülkelerine yapılan ihracat yüzde 2,3 oranında gerilemiştir.

b- Ocak 2002

Dönemi İhracatçı Birlikleri Kayıtlarına Göre:

İhracatçı Birlikleri kayıtlarına göre 2002 yılı Ocak ayında yüzde 4,6 oranında artış ile 2.454 milyon dolarlık ihracat yapılmıştır.

İhracatçı birlikleri sektörel tasnif sistemine göre, 2002 yılı Ocak ayında, ihracatı en fazla artan mal grupları “hazır giyim ve konfeksiyon” (44 milyon dolar), “elektrikli ve elektronik cihazlar ve makineler” (31 milyon dolar), “kimyevi maddeler” (19 milyon dolar), “demir ve demir dışı metaller” (18 milyon dolar), “ağaç ve orman ürünleri”, (18 milyon dolar) ve “çimento ve toprak ürünleri” (15 milyon dolar) olmuştur. Öte yandan Ocak ayında ihracatı en fazla düşen mal grupları “fındık ve mamulleri” (16 milyon dolar) ve “hububat, bakliyat, yağlı tohumlar” (15 milyon dolar) olmuştur. Ocak ayında ülke grupları itibariyle Birlik Kayıtları incelendiğinde Orta Doğu ülkelerine ihracatın artışını sürdürmekte olduğu, BDT ülkelerine dönük ihracatın Kasım ve Aralık 2001’de olduğu gibi Ocak 2002’de de artışını sürdürdüğü görülmektedir.

Bu dönemde Almanya ve Fransa’ya yapılan ihracatın düşmesi AB’ye gerçekleştirilen ihracatın gerilemesine sebep olmuş; ABD, EFTA ve Kuzey Afrika’ya gerçekleştirilen ihracat da Ocak ayında azalmıştır. Ocak ayında AB ülkelerine yönelik “hazır giyim-konfeksiyon” (28 milyon dolar) ve “elektrikli ve elektronik cihazlar-makineler” (13 milyon dolar) ihracatında artış yaşanırken; “demir ve demir dışı metaller” (24 milyon dolar) “tekstil ve hammaddeleri” (20 milyon dolar) ve “fındık ve mamulleri” (18 milyon dolar) ihracatında yaşanan düşüşlerin yanı sıra, taşıt araçları ihracatının duraklaması bu dönemde AB ülkelerine yapılan ihracatın yüzde 0,7 oranında düşmesinde etkili olmuştur.  2001 yılı Ocak ayında Ortadoğu’ya yapılan ihracat yüzde 23,4 oranında artmıştır.

Bu gelişmede özellikle; “demir ve demir dışı metaller” (33 milyon dolar), “kimyevi maddeler” 
(15 milyon dolar) ve “elektrikli ve elektronik cihazlar” (13 milyon dolar) ihracatında yaşanan artışlar etkili olmuştur. Bu dönemde “taşıt araçları ve yan sanayii” ihracatında yaşanan 20 milyon dolarlık düşüş bölgeye gerçekleştirilen ihracat artışını sınırlamıştır. MDAÜ’lere yapılan ihracat Ocak ayında yüzde 14,5 oranında artmıştır. Söz konusu bölgeye yapılan ihracat artışı 13 milyon dolar olmuştur.  BDT ülkelerine ihracat Ocak ayında yüzde 21,2 oranında artarak 143 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.